Gebruikerslogin

Psyche & Geloof 24, 2013 - 2

Beschikbaar
Titel: Waarom het biopsychosociale model faalde en toch een toekomst heeft (pp. 84-94)
Auteur(s): Glas, G.
Het biopsychosociale model van George Engel wordt aan een nader onderzoek onderworpen. Dit model is succesvol geweest in het onderwijs en in de klinische praktijk, maar biedt voor wetenschap- pelijk onderzoek nauwelijks houvast. Ook filosofisch blijven er wel wat thema’s liggen, met name de vraag hoe de relatie tussen de systeemniveaus, tussen geheel en delen, gedacht moet worden. Zeker is dat het hier niet gaat om een causale relatie. Er worden verschillende strategieën besproken om ten aanzien van deze vraag verder te komen: de neomechanistische benadering van Bechtel, Craver, en Kendler; en de dynamische systeemtheorie van Kelso, Varela en Thompson. Op basis van eigen theorievorming op dit punt wordt beargumenteerd dat deze benaderingen elkaar in de praktijk niet hoeven uit te sluiten en dat de keus voor een bepaalde benadering afhangt van het type wetenschap- pelijk onderzoek. Geconcludeerd wordt dat het biopsychosociale model een belangrijke functie heeft vervuld in het humaniseren van de zorg. Die functie kan het in de toekomst nog steeds vervullen, omdat het model voldoende ruimte laat voor conceptuele verfijning.
The biopsychosocial model of George Engel is put to closer scrutiny. The model appears to have been successful in medical education and in clinical practice. It is less clear what its relevance has been for scientific research. Philosophically Engel has not been clear enough about the relationship between the system levels (wholes and parts). It is argued that this relationship cannot be a causal one. Several strategies to conceptualize interlevel relations are discussed, especially neomechanistic approaches to understanding mental phenomena such as designed by Bechtel, Craver and Kendler; and dynamical systems approaches by scientists like Kelso, Varela and Thompson. On the basis of ideas developed elsewhere by this author, it is argued that those paradigms, when put to practice, not necessarily exclude one another and that the choice for a particular paradigm may depend on the type of research that is investigated. It is concluded that the biopsychosocial model has an important role in making mental health care more human and patient-centered. Given the fact that the model is also sufficiently open for further theoretical refinement, the BPS model definitely has a future.
biopsychosociaal model, causaliteit, systeemtheorie, Engel, relatie tussen geheel en delen,
Titel: Het biopsychosociale model: kritische vragen en radicale wijzigingen (pp. 95-111)
Auteur(s): Verhagen, P.
Het biopsychosociale (BPS) model is vanwege zijn gebrekkige conceptuele status omstreden in de Nederlandse psychiatrie en ook internationaal. Dat geldt niet voor het psychosociale denken; dat is springlevend. Daarnaast speelt de vraag naar het al dan niet toevoegen van een spirituele dimensie. De lotgevallen van het model worden geschetst, alsook de radicale vernieuwingen vanuit de dynami- sche systeemtheorie en het empirisch pluralisme van Kendler. Daarbij kijken we bij wijze van illus- tratie naar autonomie, zelfregulering en hoop om kennis te maken met een aantal basisprincipes uit die twee vernieuwende benaderingen. Dat religie en spiritualiteit aan bod moeten komen krijgt vanuit deze radicale veranderingen nieuwe vanzelfsprekendheid.
The biopsychosocial model (BPS) fails to live up to its promises and therefore was marginalized in Dutch psychiatry. This does not mean that biopsychosocial thinking is not alive and kicking. Besides, there is still the question whether a spiritual dimension should be added or not. The ups and downs of BPS are sketched, as well as drastic improvements and radical changes based on dynamic systems theory and empirically based pluralism (Kendler). The necessary changes will be figured out by investigating (although very briefly) the concepts of autonomy, self-regulation and hope. The concepts of autonomy and self-regulation are used to gain understanding of some of the basic principles of dynamic systems theory. The concept of hope is approached by a preliminary attempt to make use of empirically based pluralism. The outcome will be that religion and spirituality are included with a new matter of course.
autonomie, biopsychosociale model, zelfregulering, empirisch pluralisme, hoop,
Titel: Het biopsychosociaalspiritueel model (BPSS): pragmatisch en omvattend (pp. 112-118)
Auteur(s): Vries-Schot, M. de
De benaming biopsychosociaalspiritueel model (BPSS) is afgeleid van het niet onomstreden maar nog altijd relevante biopsychosociale model van George Engel. Hieraan is een spirituele dimensie toegevoegd. De wenselijkheid van een aanvulling met deze dimensie werd onder meer al bepleit door Paul Tournier en de betekenis van de spirituele dimensie wordt uitgelegd. Met dit uitgebreide en omvattende model worden alle relaties omschreven die een mens kan hebben. Het model is zowel theoretisch functioneel als van praktisch belang voor de hulpverlening.
The term biopsychosocialspiritual model (BPSS) originates from the not undisputed but still relevant biopsychosocial model of George Engel. A spiritual dimension is added to it. The desirability of the extension with this dimension was already advocated by Paul Tournier, among others, and the meaning of the spiritual dimension is explained. By this elaborate and comprising model all relations are described that a human being can have. The model is theoretically functional and practically essential for health care.
biopsychosociaalspiritueel model, biopsychosociaal model, spirituele dimensie,
Titel: The Extended Biopsychosocial Model: a whole-person-approach to psychosomatic medicine and psychiatry (pp. 119-130)
Auteur(s): Hefti, R.
In dit artikel wordt een holistische benadering in de psychosomatische geneeskunde beschreven, gebaseerd op het uitgebreide biopsychosociale model (EBM) waarin religie en spiritualiteit als vierde dimensie zijn geïntegreerd. Het is deze vierde dimensie die het werkelijk menselijke constitueert (Frankl) en die daarom van vitaal belang is voor een ‘hele’-persoonbenadering in de geneeskunde. Het EBM als uitbreiding van het biopsychosociale model (Engel) is gebaseerd op degelijk onderzoek, dat de evidentie voor de spirituele dimensie laat zien. Dat betekent onder meer dat een spirituele anamnese bij elke patiënt afgenomen moet worden en dat religieuze overtuigingen als bron voor coping aangemoedigd moeten worden. Voor ziekenhuizen en instellingen in de gezondheidszorg betekent dit dat deze holistische benadering geconceptualiseerd kan worden in een interdisciplinair model voor spiritueel georiënteerde zorg. Dit wordt geïllustreerd met het voorbeeld van de psycho- somatische kliniek Langenthal in Zwitserland.
The present article outlines a holistic approach to psychosomatic medicine based on the Extended Biopsychosocial Model (EBM) integrating religion and spirituality as a forth dimension. This fourth dimension constitutes man as genuinely human (Frankl) and is therefore vital in a whole-person-approach to medicine. The EBM as an extension of the biopsychosocial model (Engel) is well supported by health research showing strong evidence for the spiritual dimension. As a consequence the spiritual history of every patient should be documented and religious beliefs should be fostered as a coping resource. For hospitals and institutions this holis- tic approach can be conceptualized in the interdisciplinary Spiritual Care Model (SCM). Finally the concept of a psychosomatic clinic in Switzerland is exposed and validated.
religie, spiritualiteit, uitgebreide biopsychosociale model, ‘hele’-persoonbenadering, psychosomatische geneeskunde, spirituele anamnese, religieuze en spirituele coping, spirituele zorgmodel,
Titel: De existentiële dimensie van de psychiatrie: een enactivistische benadering (pp. 131-141)
Auteur(s): Haan, S. de
De existentiële dimensie verwijst naar het gegeven dat mensen zich verhouden tot zichzelf en hun situatie. Deze verhouding speelt een belangrijke rol in de psychiatrie: zowel in het ontstaan en verloop van psychiatrische stoornissen, als wat betreft de behandeling. Huidige modellen voor de psychiatrie geven onvoldoende rekenschap van deze dimensie. Enactivisme biedt een algemeen denkkader dat uitgaat van de samenhang tussen biologie en betekenis, tussen lichaam en geest, en tussen persoon en omgeving. Een enactivistische benadering kan recht doen aan de existentiële dimensie en maakt bovendien de samenhang inzichtelijk tussen de existentiële, de sociaal-culturele, biologische en experiëntiële dimensies van de psychiatrie. De verschillende dimensies kunnen we zien als verschillende uitsnedes uit het gehele systeem van een persoon in interactie met haar (sociale) omgeving. Zonder de verschillen uit het oog te verliezen, benadrukt een enactivistische benadering de samenhang tussen de dimensies, en biedt daarmee grip op de complexiteit van psychiatrische aandoeningen.
The existential dimension refers to the fact that people relate to themselves and their situation. That is, we do not only interact with the world, but also take a (second-order) stance on these interactions and our role in it. This stance plays an important role in psychiatry: both with regard to the development and course of disorders, as well as in regard to their treatment. Current models of psychiatry insufficiently take this existential dimension into account. Enactivism offers a framework that starts from the coherence between biology and meaning, body and mind, and person and world. This article argues that an enactivist approach can do justice to the existential dimension and, moreover, also clarifies the relations between the existential, socio-cultural, (neuro)biological, and experiential dimen- sions of psychiatry. These four dimensions can be regarded as different excerpts from the whole complex system of a person interacting with her (social) world. Without loosing sight of the differences, an enactive approach stresses the coherence between these dimensions and in this way offers grip on the complexity of psychiatric disorders.
psychiatrie, filosofie, enactivisme, existentiële dimensie, holistische/integratieve modellen,