Gebruikerslogin

Psyche & Geloof 27, 2016 - 1

Beschikbaar
Titel: Gedeelde ruimte. De ontvankelijkheid van zorgverleners in patiëntencontacten
Auteur(s): Giebner, B.
In dit artikel over de ontvankelijkheid van zorgverleners in patiëntencontacten worden het onderzoek en de bevindingen uiteengezet die deel uitmaken van het proefschrift ‘Gedeelde ruimte’ (Giebner, 2015). Er wordt getoond hoe het empirisch materiaal fenomenologisch, onder ander met behulp van denkbeelden van de filosoof Peter Sloterdijk wordt benaderd. De vraagstelling naar het hoe, wat en waartoe van de ontvankelijkheid van zorgverleners wordt belicht op grond van de persoonlijke uitspraken van de geïnterviewde zorgverleners, tegen het licht van professionele normen en waarden. Hun opvattingen over geven en krijgen, hun concrete ervaringen van geraakt worden, van betrokken zijn, kennis verkrijgen en waarde ervaren, laten zien dat persoonlijke ontvankelijkheid essentieel is voor kwalitatief goede zorgverlening en voor het welzijn van zorgverleners zelf. Wat zorgverleners in patiëntencontacten zelf ‘ontvangen’, verdient dan ook meer aandacht te krijgen.
ontvangen, motivatie, geraakt worden, ervaringskennis, waarde-ervaring,
Titel: Nieuwe spiritualiteit en sociale betrokkenheid
Auteur(s): Berghuijs, J.
Nieuwe spiritualiteit is vaak bekritiseerd als egocentrisch en weinig gericht op sociale betrokkenheid. Auteurs die deze kritiek uiten zijn echter vaag en/of verschillen in hun specificatie van de doelgroep waar ze over schrijven en de precieze inhoud van de kritiek. Empirische studies over het onderwerp zijn schaars. Daarom is in dit artikel eerst een adequate afbakening van de doelgroep ontwikkeld (mensen betrokken bij nieuwe spiritualiteit) en een concept van maatschappelijke betrokkenheid dat onderscheid maakt tussen gedrag dat wel en dat niet egocentrisch is gemotiveerd. Op basis van dit conceptuele model is aan een representatieve steekproef van de Nederlandse bevolking een vragenlijst voorgelegd. Op de meeste variabelen van sociale betrokkenheid scoort de doelgroep lager dan degenen die bij een religieuze groepering horen of die ‘traditioneel religieus’ georiënteerd zijn, maar hoger dan de ‘seculiere’ groepen. Echter, de doelgroep is meer betrokken bij organisaties voor milieubescherming, vrede, of dierenrechten dan de andere groepen. Maar demografische factoren – in het bijzonder opleiding, leeftijd en geslacht – blijken sterkere voorspellers van sociale betrokkenheid te zijn dan religieuze en spirituele overtuigingen, ervaringen, of praktijken.
spiritualiteit, sociale betrokkenheid, motivatie, verbondenheid,
Titel: Worden mensen geloviger of spiritueler als zij longkanker krijgen? Een onderzoek naar (de effecten van) spirituele copingstrategieën van longkankerpatiënten
Auteur(s): Körver, S.
Longkanker is een zeer dodelijke aandoening. Vijf jaar na de diagnose leeft nog slechts 15% van deze patiënten. De vooronderstelling was, op basis van het vooral Amerikaanse onderzoek naar spirituele coping, dat longkankerpatiënten in hun ontreddering juist een beroep zouden doen op spiritualiteit (in de meest brede zin van het woord). Onderzoek (kwantitatief en kwalitatief) onder poliklinische longkankerpatiënten (n=237) met een overwegend katholieke achtergrond uit 12 ziekenhuizen in Limburg en Noord-Brabant laat zien dat deze respondenten veerkrachtiger zijn dan verwacht en dat zij relatief weinig een beroep doen op spirituele copingstrategieën, behalve een kleine subgroep. Als spiritualiteit (inclusief paranormaliteit en magisch denken en handelen) wel een rol speelt, dan gaat het om een zeer breed spectrum van praktijken en overtuigingen. Spiritualiteit blijkt vooral te verwijzen naar verbondenheid met significante anderen en – via hen – met het transcendente. Positieve herwaardering speelt een centrale rol in het copingproces.
longkanker, spiritualiteit, coping, verbondenheid, positieve herwaardering,
Titel: De samenhang tussen zingeving, mentale veerkracht en psychosociale problematiek bij adolescenten
Auteur(s): Oosterwijk, J.C.
In dit artikel wordt de samenhang tussen zingeving en mentale veerkracht bij adolescenten onderzocht en variabelen geïdentificeerd die hiermee samenhangen. Er werden significante verbanden gevonden tussen de criteriumvariabele zingeving en predictorvariabelen geluksgevoel (ß = .461, p ≤ .01) en mentale veerkracht (ß = .432, p ≤ .01). Bij de moderatie-analyse werd gevonden dat 33% in de variantie van psychosociale problematiek wordt verklaard door mentale veerkracht, sekse en leeftijd (F = 9.003, p ≤ .01). Uit de stratificatie bleek dat 56% van de variantie in psychosociale problematiek bij jonge adolescenten verklaard wordt door mentale veerkracht. Dit tegenover 9% bij de oudere adolescenten. Geconcludeerd is dat de eerder gevonden samenhang tussen zingeving en mentale veerkracht bevestigd is. Interventies bij jongeren met psychosociale problemen met als doel de mentale veerkracht en zingeving te verhogen zijn dan ook aanbevolen.
mentale veerkracht, mentale veerkracht, adolescenten, zingeving,
Titel: Geloof & suïcidaliteit: op stap naar synergie tussen onderzoek en klinische praktijk
Auteur(s): Brink, B. van den, Velde, N. van der, Jongkind, M.,
In de vormgeving van een wetenschappelijk onderzoek naar de relatie tussen suïcidaliteit en religie is gepoogd een synergie te laten ontstaan tussen wetenschappelijk onderzoek, klinische praktijk en opleiding. Een nauwe interactie tussen deze drie domeinen leidt zowel tot een verdieping van de diagnostiek en behandeling, inclusief het betrekken van geloofsaspecten, als tot een vergroting van de reikwijdte van het wetenschappelijk onderzoek.
wetenschappelijk onderzoek, klinische praktijk, suïcidaliteit, geloofsaspecten, synergie,
Titel: Existentiële flankerende module
Auteur(s): Filius, R.
In deze bijdrage wordt een ‘flankerende module’ voorgesteld. De beoogde module biedt extra tijd om expliciet aandacht te geven aan existentiële, godsdienstige of geloofsvragen naast de kortdurende psychologische behandeling in de generalistische basis GGZ. Er wordt een voorzet gegeven aan de hand van het thema ‘schaamte en schuld’. Instellingen en lezers worden gevraagd om deze module mede te ontwikkelen en te evalueren.
existentiële vragen, e-health,